Author: B118

دانشگاه علوم پزشکی وخدمات بهداشتی درمانی تهران
معاونت بهداشت
مرکز بهداشت جنوب

تغذیه در بحران

گروه هدف: عموم مردم

لیست خرید اضطراری تغذیه خانواده در شرایط بحرانی:
مواد غذایی اصلی (درشت‌مغذی‌ها) : مقدار پیشنهادی
برنج: 5 تا ۱۰ کیلوگرم
ماکارونی: 4 تا ۶ بسته (هر بسته ۵۰۰ گرم)
نان خشک/تافتون خشک: 1 تا ۲ کیلوگرم
عدس، لوبیا، نخود خشک: هرکدام ۱ تا ۲ کیلوگرم
کنسرو ماهی: 6 تا ۱۰ عدد
کنسرو مرغ یا گوشت: 4 عدد
رب گوجه فرنگی: 2 قوطی
خشکبار (بادام، گردو، کشمش) : 500 گرم تا ۱ کیلوگرم
ü بهتر است برای 2 تا 4 هفته ذخیره مواد غذایی در خانه باشد.
ü بهتر است برای 2 تا 4 هفته ذخیره مواد غذایی در خانه باشد.

منابع: بسته های خدمتی و آموزشی ویژه کارشناس تغذیه

7) پخت‌وپز جایگزین در نبود برق و گاز
• داشتن اجاق سفری (کوچک با کپسول گاز) یا منقل زغالی
• داشتن کبریت، فندک، چوب خشک، الکل جامد
• یادگیری روش‌های ساده آشپزی بدون امکانات معمول
8)تهیه کیت اضطراری غذایی
داخل یک کوله‌پشتی آماده برای مواقع تخلیه
اضطراری:
غذای کنسروی و خشک برای ۳ روز
بطری آب
قاشق و چاقوی چندکاره
دستمال مرطوب و قرص تصفیه آب
ویتامین، داروهای ضروری، انرژی‌بار و شکلات

4

5) تغذیه سالم حتی در بحران
سعی کنید تعادل و تنوع غذایی را تا حد امکان حفظ کنید و
در مصرف غذاهای شیرین و پرچرب اعتدال را رعایت کنید.
6) توجه به نیازهای گروه های ویژه.
نوزادان و كودكان: در این گروه سنی رشد سريع و نياز تغذيه ای بالا و استعداد ويژه به سوء تغذيه وجود دارد. در صورت نیاز حتما شیرخشک و مکمل برای آنها ذخیره شود.
نوجوانان: به دليل جهش رشد دوران بلوغ باید مورد توجه قرار گیرند و در صورت نیاز مکمل های مورد نیاز مانند آهن و ویتامین D ذخیره شود.
زنان باردار و شيرده: به دليل رشد سريع جنين، شيردهی و افزايش نيازهای تغذيه ای در اين دوران دارای اهمیت ویژه می باشند.
سالمندان و معلمولين: تأمين نشدن نيازهای تغذيه ای آنان توسط جيره غذايي، كاهش اشتها، مشكلات بلع و غیره که نیازمند بررسی و توجه ویژه می باشند.

3

2)ذخیره آب آشامیدنی
• نگهداری آب آشامیدنی تمیز برای هر نفر حداقل ۳ لیتر در روز برای یک هفته
• استفاده از بطری‌های بزرگ آب یا ظروف ذخیره‌ای مطمئن
• داشتن قرص‌های تصفیه آب یا دستگاه‌های تصفیه خانگی برای مواقع ضروری
روش استفاده از قرص های کلر برای تصفیه آب:
2 عدد قرص کلر در 500 لیتر آب به مدت 30 دقیقه حل شود و بعد از آن قابل شرب می شود؛ اما اگر آلودگی آب خیلی زیاد باشد، می توانید 3 عدد قرص کلر را در 500 لیتر آب به مدت یک ساعت حل کنید تا آلودگی آب کاهش پیدا کند.
3) غذا بدون نیاز به پخت
• اگر گاز یا برق قطع شود، نیاز به غذاهایی هست که نیازی به پخت ندارند:
• نان خشک و بیسکویت
• میوه خشک و آجیل
• شکلات و انرژی‌بار
4) مدیریت مصرف و ذخیره هوشمندانه
• برنامه‌ریزی دقیق برای مصرف مواد غذایی (روزانه/هفتگی)
• چرخاندن مواد غذایی از قدیمی به جدید
• بررسی تاریخ انقضاها به‌ صورت منظم

2

مقدمه:
در بحران های بزرگ یکی از مهم ترین فعالیت های اورژانسی مورد نیاز برای پیشگیری از سوء تغذیه و بیماری های ناشی از آن، اطمینان از تهیه و دریافت غذای کافی است. نیازهای انرژی و پروتئین پایه از نگرانی های اولیه است اما ریز مغذی ها و سایر مواد معدنی ویژه مورد نیاز نیز، باید تأمین گردد تا از نابینایی، ناتوانی و سوء تغذیه جلوگیری شود.
نکات کلیدی تغذیه در شرایط بحرانی
1) ذخیره مواد غذایی با ماندگاری بالا
تهیه مواد غذایی خشک و کنسروی که نیاز به یخچال ندارند:
برنج، ماکارونی، عدس و لوبیا خشک
کنسرو ماهی، کنسرو لوبیا چیتی و رب گوجه
بیسکویت، آرد، شیرخشک
مربا، عسل و شکر
آجیل و خشکبار (منبع چربی و انرژی)
توجه: تن ماهی جوشانده شده را حتی اگر درب قوطی آن بسته باشد، بیشتر از یک روز نمی توان نگهداری کرد زیرا باعث تولید سم و مسمومیت غذایی می شود.

1